Alternatieven voor dierproeven

Professor Michael Balls, het eerste hoofd van de European Union Reference Laboratory for Alternatives to Animal Testing (EURL ECVAM) sprak in een televisieprogramma zijn hoop uit dat alle dierproeven zullen stoppen:

Ik geloof dat als we het echt zouden willen, we gestaag naar een dag over 10 tot 20 jaar tijd kunnen werken dat dierproeven niet meer bestaan.

Dierproeven zijn wreed en duur, en ze produceren misleidende resultaten die vaak niet toepasbaar zijn op mensen. Met dit in gedachten, ontwikkelen ’s werelds meest vooruitstrevende wetenschappers methoden voor het bestuderen van ziekten en het testen van producten die het gebruik van dieren vervangen en juist wel relevant zijn voor de menselijke gezondheid.

Deze moderne methoden omvatten onder andere geavanceerde proeven waarbij menselijke cellen en weefsel wordt gebruikt (ook wel in vitro methode genoemd), geavanceerde computermodelleringstechnieken (ook wel in silico modellen genoemd), en onderzoeken met menselijke vrijwilligers. Deze en andere proefdiervrije methoden worden niet gehinderd door verschillen tussen diersoorten, wat het toepassen van dierproefresultaten op mensen moeilijk of onmogelijk maakt. Ook nemen ze vaak minder tijd en geld in beslag om uit te voeren.

PETA’s zusterorganisaties financieren de ontwikkeling van veel van deze proefdiervrije methoden, publiceren onderzoek over hun superioriteit in verhouding tot traditionele dierproeven en promoten het gebruik ervan bij overheden en bedrijven over de hele wereld.

In vitro proeven

  • Het Harvard’s Wyss Instituut heeft ‘organen-op-chips‘ ontwikkeld, die menselijke cellen bevatten die gekweekt zijn door middel van een baanbrekende methode waarmee de structuur en functie van menselijke organen en orgaansystemen wordt nagebootst. Deze chips kunnen gebruikt worden in plaats van dieren voor onderzoek naar ziektes, medicijn- en giftigheidstesten. Ze hebben bewezen de menselijke fysiologie, ziekten en reacties op medicijnen meer nauwkeurig na te bootsen dan crue dierproeven dat doen. Sommige bedrijven, zoals HµRel Corporation, hebben deze chips al verwerkt in producten die onderzoekers kunnen gebruiken in plaats van dieren.
  • Diverse cel-gebaseerde tests en weefselmodellen kunnen gebruikt worden om de veiligheid van medicijnen, chemicaliën, cosmetica en gebruiksvoorwerpen te beoordelen. CeeTox (overgenomen door Cyprotex) heeft een methode ontwikkeld om te beoordelen of een substantie het potentieel heeft om een huidallergie bij mensen te veroorzaken. Hierbij wordt het Epiderm™ weefselmodel van MatTek gebruikt – een driedimensionaal huidmodel gebaseerd op menselijke cellen, die de belangrijkste eigenschappen van de normale menselijke huid repliceert. Dit vervangt het gebruik van cavia’s of muizen, die met een substantie geïnjecteerd zouden worden of een substantie op hun geschoren huid aangebracht zouden krijgen om een allergische reactie te bepalen. MakTek’s EpiDerm™ wordt ook gebruikt om konijnen te vervangen in pijnlijke en langdurige experimenten, die voorheen gebruikt werden om chemicaliën te beoordelen op hun vermogen om de huid te corroderen of te irriteren.
  • Onderzoekers van het EURL ECVAM hebben vijf verschillende proeven ontwikkeld, waarbij menselijke bloedcellen worden gebruikt om verontreinigingen in medicijnen op te sporen die mogelijk een gevaarlijke koortsreactie veroorzaken als ze in het lichaam terecht komen. De proefdiervrije methoden vervangen het wrede gebruik van konijnen in deze pijnlijke procedure.

Computermodellering (In silico)

  • Onderzoekers hebben een breed scala aan geavanceerde computermodellen ontwikkeld, die de menselijke biologie en de ontwikkeling van ziekten Onderzoeken tonen aan dat deze modellen precies kunnen voorspellen op welke manieren een nieuw medicijn zal reageren in een menselijk lichaam, alsook het gebruik van dieren bij verkennend onderzoek en vele standaard medicijntesten kunnen vervangen.
  • Kwantitatieve structuur-activiteitsrelaties (QSAR) zijn computergebaseerde technieken die dierproeven kunnen vervangen door geavanceerde schattingen te maken van de waarschijnlijkheid dat een substantie gevaarlijk is, gebaseerd op de gelijkenis met bestaande substanties en onze kennis van de menselijke biologie. Bedrijven en overheden gebruiken in toenemende mate QSAR-middelen om dierproeven voor chemicaliën te vermijden, en PETA’s zusterorganisatie in de Verenigde Staten bevordert en financiert het gebruik internationaal op actieve wijze.

Onderzoek met menselijke vrijwilligers

  • Een methode genaamd ‘microdosering‘ kan essentiële informatie bieden over de veiligheid van een experimenteel geneesmiddel en hoe het wordt gemetaboliseerd bij de mens voordat de grootschalige menselijke onderzoeken beginnen. Vrijwilligers krijgen eenmalig een extreem lage dosering van een geneesmiddel, en geavanceerde technieken worden gebruikt om te controleren hoe het geneesmiddel zich in het lichaam gedraagt. Microdosering kan sommige dierproeven vervangen en medicijnbestandsdelen helpen aan te wijzen die niet werken op mensen, zodat ze niet onnodig gebruikt worden voor dierproeven die worden vereist door de overheid.
  • Geavanceerde hersenscans en opnametechnieken – zoals functionele magnetische resonantiescans (fMRI) – met menselijke vrijwilligers kunnen gebruikt worden ter vervanging van verouderde experimenten waarbij de hersenen van ratten, katten en apen beschadigd worden. Deze moderne technieken zorgen ervoor dat het menselijke brein veilig bestudeerd kan worden op het niveau van een enkele neuron, en onderzoekers kunnen zelfs tijdelijke en omkeerbare hersenaandoeningen opwekken door middel van transcraniële magnetische stimulatie.
  • In plaats van het experimenteel opwekken van menselijke ziekten bij dieren in kunstmatige omgevingen, kunnen epidemiologische onderzoeken – de bestudering van ziekten die van nature onder populaties voorkomen – belangrijke informatie bieden gebaseerd op mensen over de risicofactoren en de oorzaken van ziekten. Dit soort onderzoeken heeft ons van informatie voorzien over de relatie tussen roken en kanker, de mechanismes achter het overdragen van AIDS en andere infectieziekten, en de identificatie van risicofactoren voor hart- en vaatziekten, zodat passende maatregelen konden worden genomen om deze ziekten te voorkomen of te verminderen.

Menselijke patiënt simulators

  • Opvallend levensechte gecomputeriseerde menselijke patiënt simulators die ademen, bloeden, stuiptrekken, praten en zelfs ‘sterven’, hebben bewezen dat ze studenten fysiologie en farmacologie beter onderwijzen dan wrede oefeningen waarbij dieren worden opengesneden. De meest moderne hightech simulators bootsen ziekten en verwondingen na en geven de gepaste biologische reacties op medische behandelingen en injecties met medicijnen.
  • Voor meer geavanceerde medische training worden systemen als TraumaMan – die de torso van een ademhalend, bloedend mens nabootsen en realistische lagen hebben van huid, weefsel, ribben en interne organen – veelvuldig gebruikt om chirurgische noodprocedures aan te leren. Deze systemen hebben in tal van onderzoeken aangetoond dat ze levensreddende vaardigheden beter aanleren dan cursussen waarbij studenten levende varkens, geiten of honden moeten neerschieten of opensnijden.

PETA is lid van het PETA International Science Consortium. Bezoek de website van het Consortium voor meer informatie over de wereldwijde werkzaamheden om de ontwikkeling en het gebruik van moderne proefdiervrije onderzoek- en testmethoden te promoten. Een lijst van alle proefdiervrije giftigheidstestmethoden die zijn goedgekeurd door regelgevers, kunt u hier vinden.

Het aantal mensen die bezwaar maken tegen dierproeven, blijft constant groeien vanwege een toenemende bewustwording van enerverende, progressieve en effectieve wetenschap, waarbij proefdiervrije methoden worden gebruikt die zowel in het voordeel zijn van mensen als andere diersoorten.

Bezoek ons Actie Centrum om betrokken te raken bij het helpen stoppen van wrede experimenten op dieren.