REACH: het grootste dierproefprogramma in de wereld

In 2006 introduceerde de Europese Unie een nieuwe wet, ook wel bekend als de Registratie, Evaluatie, Autorisatie en Restrictie van Chemicaliën (REACH), dat chemische bedrijven opdraagt om informatie aan te leveren over de gezondheidseffecten en milieugevaren van vrijwel alle chemicaliën die gebruikt worden in Europa. De wet vereist resultaten uit dierproeven, en als bedrijven die nog niet hebben, worden ze verplicht om nieuwe uit te voeren. Als een resultaat hiervan worden honderdduizenden dieren gebruikt voor pijnlijke en dodelijke proeven en miljoenen meer worden verwacht in de komende jaren. REACH is het grootste proefdierprogramma in de wereld, en het gebeurt hier en op dit moment in Europa.

Het plan en de experimenten

REACH trad in werking in 2007, en officiële rapporten laten zien dat al meer dan 800.000 dieren gebruikt zijn in proeven om te voldoen aan haar vereisten sinds 2013. Deze proeven zijn onder andere pijnlijke huid- en oogproeven en acute giftigheidstesten waarbij dieren een gigantische dosis chemicaliën wordt toegediend, wat leidt tot vreselijk leed en de dood, ook al bestaan er betrouwbare methodes zonder dieren voor veel van deze proeven. Muizen, ratten, cavia’s, vissen en konijnen zijn allemaal gebruikt – en het wordt nog veel erger. In 2010 was er voor een relatief klein aantal chemicaliën een kleine hoeveelheid testdata nodig dat aangeleverd moest worden voor REACH. Verspreid over de komende vier jaar en de daar op volgende jaren zal er data nodig zijn voor ongeveer 25.000 chemicaliën – en proeven die duizenden dieren per chemische substantie gebruiken, zullen mogelijk vereist worden voor honderden, of zelfs duizenden van deze stoffen.

Deze proeven kunnen maanden duren of zelfs het hele leven van de dieren, die elke dag chemicaliën worden toegediend. In voortplantingstoxiciteit proeven, worden zwangere dieren gedwangvoederd met chemicaliën om te zien of de substanties afwijkingen of de dood veroorzaken bij hun baby’s. Slecht één voortplantingstoxiciteit proef voor het testen van slechts één chemische substantie kan ongeveer 2.500 dieren nodig gebruiken.

PETA en REACH

PETA en haar internationale zusterorganisaties hebben gevochten om dieren te beschermen tegen de dreiging van REACH, nog voordat het de wet werd. Lobbyisten van PETA’s zusterorganisaties hebben hard gewerkt om maatregelen toe te voegen aan de wetgeving die dieren beschermen. Momenteel geeft de wet aan dat dieren alleen gebruik mogen worden als “laatste redmiddel” en het bevat genoeg spelingsruimte voor bedrijven om het gebruik van dieren te vermijden in bepaalde gevallen. Maatregels om te voorkomen dat verschillende bedrijven dezelfde testen doen voor dezelfde chemische substantie zou miljoenen de dood moeten besparen in herhaalde proeven, en enkele van de ergste proeven kunnen niet uitgevoerd worden zonder dat de instanties het eerst goedkeuren.

Sinds het REACH programma is begonnen, hebben wetenschaps- en beleidsexperts van PETA’s internationale zusterorganisaties samengewerkt met chemische bedrijven, wetenschappers, EU-ambtenaren en politieke bewindsvoerders om te proberen het dodental te verminderen. In 2009 heeft de European Chemicals Agency (ECHA), de instelling die de leiding heeft over REACH, na veel inspanning van allemaal een advies uitgebracht die herhaalde proeven voorkomen – een opheldering die de levens van tot wel 4 miljoen dieren kan redden.

In 2012 werd het PETA International Science Consortium, Ltd. (PISC), opgericht om de wetenschappelijke en regelgevende expertise van haar leden, waaronder PETA en haar zusterorganisaties, te coördineren. PISC heeft nu een geaccrediteerde belanghebbende status bij zowel de European Union Reference Laboratory for alternatives to animal testing (EURL ECVAM) en ECHA. EURL ECVAM heeft een belangrijke rol in het vaststellen van wetenschappelijke aanvaarding en het regelgevend gebruik van testmethodes zonder dieren binnen zowel de EU als in de hele wereld. PISC zal doorgaan met haar werk om het beleid van EURL ECVAM te beïnvloeden. Als een ECHA geaccrediteerde belanghebbende organisatie heeft PISC toegang tot internationale beleidsmakers en bijeenkomsten met betrekking tot REACH om de vervanging van dieren waar mogelijk aan te moedigen. Toegang tot bijeenkomsten zoals deze vergroot de mogelijkheid voor PISC om betrouwbare en relevante strategieën te promoten en financieren, en het gebruik van dieren voor experimenten verminderen en uiteindelijk af te schaffen.

PETA en andere leden van PISC hebben ook artikelen gepubliceerd in technische media outlets en vaktijdschriften en hebben gewerkt met de nationale media om het publiek te informeren over het gevaar van REACH. Onze zusterorganisaties overleggen regelmatig met de grootste chemische bedrijven in de wereld om alternatieve methodes in plaats van dierproeven voor REACH te promoten en hebben ook direct geld gegeven aan de ontwikkeling en wetenschappelijke beoordeling van methodes zonder dieren die gebruikt kunnen worden om dierproeven te vervangen onder REACH, wat mogelijk de levens van duizenden dieren zal redden.

In 2012 heeft PETA UK een klacht ingediend bij de Europese Ombudsman tegen ECHA waarin ze haar beschuldigde van slechte administratie door te falen te kunnen garanderen dat dierproeven alleen worden uitgevoerd als “laatste redmiddel”, zoals vereist in de wet. Haar beslissing werd eind 2014 aangenomen en heeft daarmee gezorgd voor enorme gevolgen voor het leed van miljoenen dieren en het bevestigde daarnaast dat ECHA heeft gefaald in haar mandaat om alle mogelijke middelen te gebruiken die ze tot haar beschikking heeft om dierproeven te verminderen. De Ombudsman heeft duidelijke aanbevelingen gemaakt en ECHA verzocht om informatie op te vragen bij de ingeschreven organisaties en hen indien nodig aan te laten aantonen dat de wet wordt nagevolgd, daarnaast heeft zij ECHA geïnstrueerd om lidstaten te informeren over alle mogelijke gevallen van het niet nakomen van de wet, niet alleen van bewezen overtredingen.

Wat is de volgende stap?

Het is duidelijk dat ondanks het werk dat PETA en anderen hebben verricht om de impact van REACH te verminderen, veel uitgevoerde dierproeven vermeden hadden kunnen worden. De REACH regelgeving over het gebruik van dieren als ‘laatste redmiddel’ is tot nu toe amper toegepast in de praktijk, en PETA is vastberaden om dat recht te zetten. Wetenschapsbeleid experts van PETA’s internationale zusterorganisaties zullen doorgaan met lobbyen en samenwerken met ambtenaren in Europa om er zeker van te zijn dat bezorgdheid van de Ombudsman worden aangepakt en dat deze vanaf nu worden nagekomen in overeenstemming met de geest en de inhoud van REACH.

PETA is het eens met het principe dat chemicaliën waar we dagelijks aan bloot worden gesteld niet schadelijk mogen zijn voor onze gezondheid of het milieu. Maar zo lang REACH afhankelijk is van dierproeven, zal dat doel nooit bereikt worden. Over de hele wereld erkennen geïnformeerde wetenschappers en besluitvormers dat dierproeven niet alleen onethisch zijn maar ook simpelweg niet in staat zijn hetgeen te bereiken waarvoor ze zijn bedoeld. REACH betekent dat Europa – ooit beschouwd als de wereldleider met betrekking tot dierenbescherming – nu verbonden is met verouderde en wrede testmethodes die bij ontelbare dieren leed veroorzaken en tot de dood leiden.

We verwelkomen de stappen die zijn gezet onder REACH om alternatieve methodes te gebruiken en om zinloze, herhaalde proeven uit te voeren, maar het is van groot belang dat we er absoluut zeker van zijn dat elke mogelijkheid wordt benut om dierproeven REACH te voorkomen.