Overwinning voor apen en mensen! De overheid schrapt subsidie voor wrede experimenten

Update 16 april 2026: 

24 maart was een zwarte dag; voor apen, voor de wetenschap en voor patiënten. De Tweede Kamer nam die dag met een kleine meerderheid (83 om 67) het amendement van VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski aan. Dat betekent dat de al geplande overheveling van de overheidssubsidie van proeven op apen naar diervrij onderzoek bij het BPRC (amendement van Ines Kostic) ongedaan is gemaakt.

Onderstaande partijen (met de groene stip) stemden vóór amendement Rajkowski, dus tegen verschuiving van financiering van onderzoek met apen naar diervrij onderzoek.

PETA stuurde de Kamerleden briefings over de slechte voorspellendheid van proeven op apen, de geringe bijdrage van het onderzoek op apen van het BPRC aan behandeling van ziekten bij mensen, en het fantastische diervrije onderzoek dat in Nederland gebeurt waarbij het BPRC-onderzoekers met hun biomedische kennis en hun voor diervrij onderzoek geoormerkte overheidssubsidie perfect hadden kunnen aansluiten. PETA-supporters stuurden duizenden emails naar Tweede Kamerleden, waarvoor hartelijk dank!

PETA zal haar strijd niet staken voordat elke aap verlost is van de gruwelen achter laboratoriumdeuren en overgeplaatst is naar een gerenommeerd opvangcentrum.

De overheid zet een historische stap voor dieren in laboratoria – ze stopt de financiering van experimenten op apen bij het Biomedical Primate Research Centre en investeert in humaan, mensgericht en dierproefvrij onderzoek.

In 2016 beloofde de overheid koploper te worden in dierproefvrije innovatie tegen 2025. Die belofte leek vast te lopen – tot nu. Nu wordt het amendement-Kostić uitgevoerd, een doorbraak voor onderzoek, dieren en democratie.

Wat is het Kostić amendement?

Het Kostić-amendement, genoemd naar Tweede Kamerlid Ines Kostić (Partij voor de Dieren), werd in juli aangenomen door de Tweede Kamer en onlangs, eind oktober, ook door de Eerste Kamer. Het amendement zorgt ervoor dat de overheid de financiering van experimenten op apen geleidelijk afbouwt en deze middelen herbestemt naar dierproefvrij onderzoek.

Vanaf 2025 wordt jaarlijks € 2.5 miljoen herverdeeld van apenexperimenten naar mensgericht onderzoek met dierproefvrije methoden, zoals organen-op-chip-technologie, computermodellen en studies met menselijke proefpersonen, bij het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) in Rijswijk. Tegen 2030 zal dit bedrag oplopen tot € 12.5 miljoen, waarmee alle overheidsfinanciering voor experimenten op apen bij het BPRC wordt beëindigd.

PETA speelde een belangrijke rol bij deze doorbraak. We informeerden leden van de Tweede en Eerste Kamer over het belang van het amendement en werkten samen met Proefdiervrij om een paginagrote open brief te publiceren, ondertekend door 16 Nederlandse wetenschappers en artsen, in vier landelijke kranten – een krachtig signaal van steun vanuit de academische wereld.

Waarom is dit zo belangrijk?

Apen zijn geen reageerbuizen met staarten. Het zijn intelligente, sociale wezens met emoties en relaties. Toch worden ze nog steeds gebruikt in experimenten die zelden bijdragen aan verbeteringen voor de menselijke gezondheid. Dit amendement erkent dat dit niet te rechtvaardigen is – niet wetenschappelijk en niet ethisch.

Een moraal kompas voor wetenschap

Dit is niet zomaar beleid – het is een morele omslag. Zoals de onlangs overleden, geliefde primatoloog Jane Goodall zei nadat ze beelden van het BPRC had gezien: wat daar gebeurt is schokkend en onmenselijk en moet stoppen. PETA heeft jarenlang campagne gevoerd voor een verschuiving naar dierproefvrij, mensgericht onderzoek – en nu gebeurt het eindelijk.

Nederland heeft nu de eerste stap gezet om echt het goede voorbeeld te geven. Wetenschap zonder dieren is niet alleen mogelijk – ze kan ook beter, sneller en ethischer zijn. Laten we blijven doorgaan – voor de dieren, voor de wetenschap en voor een samenleving die haar waarden serieus neemt.

Wat jij kunt doen voor dieren in laboratoria

Geavanceerde, dierproefvrije methoden leveren betrouwbare resultaten op – zonder wreedheid. PETA’s Research Modernisation Deal schetst een strategie om proeven op apen en andere dieren te vervangen door deze superieure onderzoeksmethoden.

Sluit je aan bij de groeiende beweging tegen alle dierproeven. Roep de overheid op om de Research Modernisation Deal te omarmen.