Rapport toont vooruitgang bij chemische testen – maar dieren betalen nog steeds de prijs
Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) heeft zijn nieuwste rapport gepubliceerd over het gebruik van alternatieven voor dierproeven in het kader van de REACH-verordening. Het rapport, dat om de drie jaar verschijnt, is bedoeld om de vooruitgang in kaart te brengen bij het verminderen en vervangen van het gebruik van dieren bij chemische veiligheidstesten.
Er zijn tekenen van vooruitgang, maar de realiteit is dat dieren nog steeds lijden in laboratoria in het Verenigd Koninkrijk en Europa, zelfs wanneer er geschikte diervrije methoden bestaan.
Volgens REACH mogen dieren alleen als laatste redmiddel worden gebruikt voor testen, en alleen wanneer er geen andere opties beschikbaar zijn. Uit het rapport blijkt echter dat dit in de praktijk niet altijd gebeurt.
Dieren zouden nooit voor experimenten mogen worden gebruikt
Een van de duidelijkste voorbeelden hiervan is de acute toxiciteitstest met vissen.
Vissen worden nog steeds aan deze test onderworpen, waarbij ze worden blootgesteld aan een chemische stof, geen voedsel krijgen en gedurende 96 uur worden geobserveerd terwijl hun toestand steeds slechter wordt. Aan het einde van de test wordt het aantal dode vissen geteld om te bepalen hoe giftig de stof is.
Deze testen worden nog steeds uitgevoerd, ondanks de beschikbaarheid van diervrije methoden, zoals testen met viscellen en computermodellen, die vergelijkbare of meer relevante informatie kunnen opleveren zonder leed te veroorzaken. Er zijn echter maar heel weinig bedrijven die ervoor kiezen om deze methoden te gebruiken.
In de praktijk wordt acute toxiciteit bij vissen meestal beoordeeld aan de hand van gegevens uit de vistest wanneer bedrijven gegevens indienen bij regelgevende instanties. Diervrije methoden worden daarbij veel minder vaak ingezet. Zelfs wanneer er betere wetenschappelijke methoden beschikbaar zijn, worden deze niet toegepast.
Waarom zijn dierproeven nog steeds de norm?
Jo-Anne McArthur / Te Protejo / We Animals
Een belangrijke belemmering is het gebrek aan vertrouwen in diervrije methoden. Bedrijven vrezen vaak dat regelgevende instanties nieuwere benaderingen niet zullen accepteren, waardoor zij terugvallen op dierproeven omdat die worden gezien als de eenvoudigste route naar goedkeuring.
Dit leidt tot een vicieuze cirkel. Diervrije methoden worden ontwikkeld, wetenschappelijk gevalideerd en erkend door regelgevende instanties, maar worden in de praktijk toch nog te weinig gebruikt bij besluitvorming.
Hoewel het rapport oproept tot ‘nauwere samenwerking en dialoog’, is er meer nodig dan alleen overleg om ervoor te zorgen dat dierproeven uitsluitend als laatste redmiddel worden gebruikt.
Het systeem moet veranderen
Als de EU serieus werk wil maken van het beëindigen van dierproeven voor de beoordeling van de veiligheid van chemische stoffen, moet het systeem veranderen.
Op dit moment staat er geen volledige herziening van de REACH-verordening op de agenda. Dat betekent dat het bijwerken van de REACH-bijlagen, waarin wordt gespecificeerd welke testen vereist zijn, de meest effectieve manier is om vooruitgang te boeken.
Door vereisten voor dierproeven te schrappen en een breder scala aan diervrije benaderingen toe te staan, kunnen regelgevers ervoor zorgen dat de wetenschap optimaal wordt benut.
Zonder deze veranderingen zullen dierproeven de norm blijven, zelfs wanneer ze vermijdbaar zijn.
Diervrije methoden moeten de nieuwe norm worden
De EU heeft zich ertoe verbonden dierproeven voor de beoordeling van de veiligheid van chemische stoffen geleidelijk af te schaffen. Maar toezeggingen alleen zijn niet voldoende.
Om het gebruik van dieren in laboratoria daadwerkelijk te beëindigen, moeten diervrije methoden de norm worden – en niet de uitzondering. Dat betekent duidelijkere regels, snellere aanpassingen van de regelgeving, een systeem dat innovatieve, diervriendelijke wetenschap actief stimuleert, en krachtige afschrikkende maatregelen tegen het gebruik van dierproeven wanneer er diervrije methoden beschikbaar zijn.
Dieren mogen nooit lijden in laboratoria, zeker niet wanneer er al andere opties bestaan. Het is tijd om de kloof tussen beleid en praktijk te dichten – en ervoor te zorgen dat de belofte om een einde te maken aan dierproeven werkelijkheid wordt.
Zeg tegen de EU dat ze REACH moet moderniseren!
Teken onze open brief waarin we EU-leiders oproepen REACH te moderniseren en te helpen chemische testen voor altijd te beëindigen:
Onderteken de open brief
