Van Marius tot Harambe: Dierentuinen leren ons dat wilde dieren overbodig zijn

Geplaatst op door Annemarijn Van Osch

De dood van Harambe, een gevangen, met uitsterven bedreigde Western lowland gorilla die werd doodgeschoten nadat een 3-jarig kind in zijn verblijf in de dierentuin viel, heeft wereldwijde verontwaardiging doen oplaaien. Terwijl het onlinedebat gaat over wie hier de schuld heeft, is het belangrijk om niet het volledige plaatje uit het oog te verliezen.

R.I.P. Harambe. You shouldn't have died this way, & you shouldn't have been there in the first place. Yet again, captivity has taken an animal's life. The gorilla enclosure should have been surrounded by a secondary barrier between the humans & the animals to prevent exactly this type of incident. Gorillas have shown that they can be protective of smaller living beings & react the same way any human would to a child in danger. Even under the "best" circumstances, captivity is never acceptable for gorillas or other primates, & in cases like this, it's even deadly. This tragedy is exactly why ‪#‎PETA‬ urges families to stay away from any facility that displays animals as sideshows for humans to gawk at.

A photo posted by Official PETA (@peta) on

Harambe, wiens soort oorspronkelijk uit verschillende  hoeken van Afrika komt, hoorde nooit thuis in een dierentuinverblijf in de Cincinnati Zoo. Gevangenschap is hier de ware boosdoener.

Neergeschoten

Het gebeurt keer op keer opnieuw. Gevangenschap is indirect, en vaak direct, verantwoordelijk voor de dood van wilde dieren. Op de dezelfde dag dat Harambe werd gedood, overleed naar verluid een zwangere zeeleeuw toen dierentuinpersoneel haar probeerde te verdoven nadat het er naar uitzag dat ze een andere babyzeeleeuw als haar eigen had opgeëist. De week hierop voorafgaand werden twee leeuwen neergeschoten in een dierentuin in Chili omdat een man zelfmoord probeerde te plegen en met opzet het verblijf van de leeuwen was ingegaan. En de leeuwen, die niet eens gevangen wilden zitten in een dierentuin, hebben hiervoor moeten boeten.

Beelden in deze video kunnen als schokkend worden ervaren.

Dit jaar alleen al, in twee verschillende gevallen, zijn twee zebra’s overleden nadat ze van hun gevangenhouders ontsnapten. In Japan overleed een zebra toen ze in een meer viel nadat ze verdoofd werd tijdens pogingen om haar opnieuw te vangen. Maanden later, in New York, verloor een zebra het leven nadat ze in haar ontsnappingspoging een ravijn in viel.

Maar soms overlijden dieren omdat dierentuinen besluiten dat ze hen niet langer willen.

Gezien als ‘overschot’

Twee jaar geleden was de wereld geschokt toen Marius, een 18-maand oude giraffe, werd gedood door Copenhagen Zoo en aan de leeuwen werd gevoerd omdat hij als nutteloos geacht werd voor voortplanting. Marius zou niet als ‘overschot’ behandeld worden in zijn natuurlijke habitat, maar in de dierentuin was hij ongewild omdat zijn bestaan geen geld opbracht.

Beelden in deze video kunnen als schokkend worden ervaren.

De vroegtijdige dood van Marius zorgde voor vragen over de daadwerkelijke motivaties van dierentuinen, maar het voorkwam niet dat soortgelijke gevallen zich opnieuw voordeden. Slechts een jaar na de dood van Marius doodde een andere dierentuin in Denenmarken een vrouwelijke leeuwenwelp en ontleed haar voor een publiek van kinderen om dezelfde reden: ze was ‘overschot’.

Beelden in deze video kunnen als schokkend worden ervaren.

Een woordvoerder van de dierentuin vertelde BBC’s Newsbeat dat dit een normaal proces is. Terwijl dit voor dierentuinen misschien normaal is, is het dat niet voor de leeuwen zelf. In het wild zou de leeuwenpopulatie op natuurlijk wijze worden geregeld, zonder menselijk ingrijpen.

‘Bizarre incidenten’

Soms worden de daadwerkelijke verblijven waar de dieren gevangen zitten hetgeen wat hen doodt. Kipenzi – een giraffe van slechts een paar maanden oud – overleed in Dallas Zoo in augustus 2015 nadat ze tegen een muur opliep in haar verblijf en haar nek brak. In januari 2016 overleed Wesley, een jonge giraffe in Zoo Miami, nadat zijn hoofd vast kwam te zitten tussen twee palen waardoor hij in paniek raakte en zodanige wervel-verwondingen opliep dat hij geëuthanaseerd moest worden. De dierentuin bestempelde dit als een ‘bizar incident’.

Maar dit zijn niet alleen de verblijven. Menselijke fouten dragen bij aan de hoeveelheid doden in dierentuinen. In een ander geval overleed een otter in de Calgary Zoo in Canada nadat werkers een broek in het verblijf lieten vallen, waardoor hij vast kwam te zitten en verdronk. Een dierentuin official noemde de broek een ‘verboden stuk speelgoed’.

Er is een manier om dit te stoppen

De lijst van in gevangenschap gerelateerde ongelukken met dodelijke afloop is eindeloos, maar u kunt helpen deze te beëindigen door te weigeren een ticket te kopen van ieder bedrijf dat winst maakt van het vertonen van levende dieren en door uw vrienden en familie aan te sporen hetzelfde te doen. Het is te laat voor Harambe en zo veel andere dieren wiens gevangenschap eindigde met de dood, maar we kunnen dieren in gevangenschap helpen door vanaf nu NEE te zeggen tegen attracties die hen uitbuiten.